Pomnik Bolesława Chrobrego
we Wrocławiu

Dlaczego Wrocław?

Dlaczego taki?

Chronologia

Galeria

Informacje

Dlaczego we Wrocławiu?

Bolesław Chrobry jest jedynym polskim królem, który wydatnie przyczynił się do rozwoju Wrocławia, jako metropolii, zakładając tu biskupstwo i fundując katedrę. Fakt ten miał niebagatelne znaczenie, wskazując właśnie Wrocław, jako ośrodek władzy kościelnej, a co za tym idzie dając ogromny impuls do gromadzenia się ludności, podniesienia znaczenia grodu, rozwoju gospodarczego. Dziś miasto, przywołując swoją wielokulturową przeszłość, ma prawo podkreślić zasługi polskiego monarchy.

Dlaczego taki?

Kilka słów o stylistyce pomnika.

Otoczenie skweru, na którym stanął Chrobry, charakteryzuje eklektyzm architektoniczny. Miasto oczekiwało zatem, by pomnik zawierał w sobie różne style. Pomysłodawcy odrzucili projekty, będące wizją realistyczną. Zamiast niej artyści zaproponowali figuratywną postać, jakby rodzaj ryciny średniowiecznej w 3D, wyobrażenie człowieka Średniowiecza, dalekie od wyidealizowanych przykładów pomników konnych, jakich wiele w Europie.

Płaskorzeźby w brązie, opasujące cokół, obrazują postacie i mapy w stylu ilustracji ze średniowiecznych ksiąg: Jest rok 1000, Zjazd Gnieźnieński. Cesarz Otton III wręcza Chrobremu włócznię św. Maurycego, a nasz władca odwdzięcza się urną z prochami św. Wojciecha. Inskrypcja na jednym z boków cokołu w trzech „wrocławskich” językach: czeskim, niemieckim i polskim, nawiązuje do tego właśnie wydarzenia. W tle płaskorzeźby widnieją sylwetki patronów Zjazdu: papieża Sylwestra oraz świętego Wojciecha. Na drugim boku cokołu widzimy ptolemejską mapę Europy (to nawiązanie stylu do antyku – gmach Opery jest klasycystyczny, z tympanonem), z nachodzącymi na nią współczesnymi konturami krajów. Sam cokół jest ciosany, jakby brutalistyczny, odnoszący się do socrealistycznych zabudowań tuż obok, przy placu Kościuszki (osiedle KDM).

Król siedzi na „przodku” tarpana leśnego, niewielkim, masywnym koniu z proporcjonalnie dość dużym łbem, żyjącym na ziemiach pierwszych Piastów. Jego potomkami są dziś prawdopodobnie koniki polskie, jakie można spotkać m.in. na Mazurach w Popielnie. Sam Chrobry wspominany jest w kronikach jako „mąż opasły”, stąd też proporcje na pomniku: duży jeździec i relatywnie niewielki wierzchowiec – bliżej prawdy historycznej, niż ujęcia stereotypowego. Król dzierży w dłoni włócznię św. Maurycego, tutaj jako symbol silnej władzy, ale i dobrego sąsiedztwa.

Zapis wydarzeń 1998-2007

Krzysztof Wójcik, Krzysztof Mironowicz i Tomasz Kabat, wrocławianie, absolwenci XII LO im. Bolesława Chrobrego, zakładają w 1998 roku Fundację Pro Wratislavia. Celem jest organizacja budowy pomnika pierwszego polskiego króla we Wrocławiu.

Fundacja prowadzi rozmowy min. z prezydentem Wrocławia Bogdanem Zdrojewskim, dolnośląskimi zwierzchnikami kościołów katolickiego i ewangelickiego, członkami Rotary Clubu, postaciami ze świata nauki i kultury. Poparcie dla pomysłu jest znaczące. 

Rozpoczyna się wielomiesięczny ciąg działań: wybór zespołu artystów, konstrukcja budżetu, uzyskanie szeregu decyzji administracyjnych, prezentacja pomysłu i modelu pomnika na posiedzeniu Rady Miasta.

Głosowanie w Radzie Miasta (48 głosów za, 1 przeciw, 7 wstrzymujących się) nad uchwałą o budowie pomnika, zatwierdzenie projektu przez Radę Miasta.

Prezydent Wrocławia zatwierdza projekt budowlany i wydaje pozwolenie na budowę.

Podpisanie z Zarządem Miasta umowy użyczenia terenu pod pomnik.

Wybór renomowanej pracowni odlewniczej Art Product Roberta Sobocińskiego.

Wielomiesięczne, żmudne starania o pozyskanie sponsorów budowy.

Artyści rozpoczynają właściwy etap prac nad modelami pomnika i cokołu oraz płaskorzeźbami.

Czasowe wstrzymanie prac odlewniczych z uwagi na zmiany w zarządzie jednego ze sponsorów i zmiany polityki sponsorskiej i reklamowej. Negocjacje i rozmowy na długo utykają w martwym punkcie, szereg działań zostanie na wiele miesięcy zahamowane. 

Wzrosty cen metali na światowych giełdach przekłada się na wzrost cen brązu. Wraz z wejściem Polski do UE rośnie VAT na usługi odlewnicze. W połowie drogi do celu pojawia się widmo niepowodzenia. Kryzys udaje się przetrwać, ale opóźnienie harmonogramów budowy jest znaczne.

Fundacja pozyskuje kolejnego sponsora oraz występuje o wsparcie Komisji Kultury w Radzie Miasta. Pewne środki organizatorzy otrzymują także z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Patriotyzm jutra”.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego obejmuje patronat i szefostwo Komitetu Honorowego. 

Zarząd Zieleni Miejskiej przejmuje obowiązki inwestora na placu budowy. 

Ogłoszone są przetargi na prace kamieniarskie i budowlane przy cokole. Kończą się badania archeologiczne terenu i rozpoczynają prace ziemne. Firma Anti wznosi rdzeń cokołu.

Ukończony w odlewni Art Product pomnik zostaje w częściach przetransportowany do Wrocławia i pozostawiony na blisko rok w magazynach wojskowych na Ołtaszynie. Miasto niespodziewanie wyznacza odległy termin odsłonięcia. Wpływ na to mają głosy, podważające w ogóle sens stawiania pomników królewskich. Trwają prace montażowe i cyzelerskie przy cokole.

We wrześniu 2007, w obecności kamer telewizyjnych i przy akompaniamencie braw zgromadzonych widzów, potężny dźwig przenosi królewski pomnik na cokół. Witamy Bolesława Chrobrego we Wrocławiu. 

Informacje

Autorzy pomnika

Dorota Korzeniewska, Grażyna Jaskierska-Albrzykowska, Maciej Albrzykowski

Pomysłodawcy i organizatorzy

Fundacja Pro Wratislavia: Krzysztof Wójcik, Krzysztof Mironowicz, Tomasz Kabat

Sponsorzy

Miasto Wrocław, KGHM Polska Miedź SA, Telefonia Dialog, Bank Zachodni WBK, Narodowe Centrum Kultury

Data odsłonięcia

15 września 2007

Zapraszamy do kontaktu:

pomnikchrobrego@prokonto.pl